ناصرالدین شاه و تقلید از غرب

ناصرالدین شاه قاجار اولین پادشاهی بود كه به اروپا عزیمت كرد، این سفر از آن نظر مهم و درخور تحلیل است كه شاه به عنوان رأس هیئت حاكمه اقدام به این سفر نمود. بی شك بازدید از تمدن و تكنولوژی خیر كننده ی آن روز غرب شاه ایران را به فكر واداشته و او را مصمم به تغییر در بسیاری از امور كشوری و لشگری نمود. اما نكته ی حائز اهمیت آن است كه این تغییر هر چند لازمه جامعه و هیئت حاكمه ی ایران بود اما منشاء و بنیان این تغییر و اصلاح طلبی نیز مهم بود. به عبارت دیگر این تغییرات سطحی و به تقلید از غرب بود و بیشتر این فناوری ها و تكنولوژی های وارداتی و محصول سفرهای ناصرالدین شاه به دلیل نبودن متخصصان آن در خاك ایران؛ توسط اتباع بیگانه اداره می شد.

«امروز وقت ناهار در خدمت شاه بودم. امین السلطان جمع و خرج این سفر (سفر اروپا) را عرض می كرد. 170هزار تومان در فاصله دو شهر تمام خرج شده مگر 10 هزار تومان كه باقی است. بعد از تمجید زیاد مقرر شد این 10 هزار تومان را این طور تقسیم كنند؛ سه هزار تومان صرف جیب شاه، باقی را تا سرحد امین السلطان انعامات و غیره صرف نماید. همه جا كه میهمان بودیم نه اسلحه خریده شد و نه هیچ چیز كه اسباب بهبودی ممالك باشد. در این مسافرت سوم كه شاه اقطار فرهنگ را سیاحت كرد دیگر نه اهالی ایران و نه اقوام بیگانه منتظر نتیجه بودند. زیرا شاه بی پرده نیت خود را فاش كرد كه جز گردش و تفرج نیت و قصدی در كار نیست و این امید هر نوع اصلاحات و تنظیمات را در دل ایرانیان به یاس تبدیل ساخت و عایدی آن تنها امتیازات ننگینی بود كه به بیگانگان داده شد...»

1.      اشاره

حكومت ناصرالدین شاه نیم قرن طول كشید. در حقیقت نیم قرن یك تفكر بر كشور و سرنوشت یك ملت حكمرانی می كرد. از طرف دیگر باید بیان داشت كه در حقیقت حكومت 50 ساله ی استبدادی ناصرالدین شاه قاجار بستر ساز

ادامه مطلب

مقالات دانشجویان

به نام خدا

با سلام دانشجویان علوم سیاسی دانشگاه پیام نور قم میتوانند مقالات خود را به ایمیل:

[e-mail]

ارسال کنند ویا به دوستان عضو انجمن تحویل دهند  تا با نام خود در سایت انجمن  ثبت شود

با تشکر

انجمن علمی پژوهشی علوم سیاسی (نگاه 3)

رابطه ی دین و سیاست از منظر استاد مطهری

به نام خدا

از دیرباز، دین وسیاست دو مقوله مهم در زندگی بشر بوده‎اند و به دلیل اهمیت آنها در شكلدهی حیات بشر، همواره ذهن آدمی را به خود مشغول داشته‎اند. در خصوص رابطه دین و سیاست، كلاً دو نظریه اساسی و اصلی: تفكیك و تداخل، وجود دارد. دیدگاه تفكیك، هرگونه ارتباط را بین دین و سیاست نفی می‎كند، و دخالت هر یك از آنها را در امر دیگری، موجب اضمحلال هر دوی آنها می‎پندارد. از این دیدگاه، الگویی حكومتی استنتاج می‎شود كه در آن، اصولاً دین در تعیین راهبردهای اصلی و فرعی حكومت نقشی ندارد. چنین حكومتهای را لائیك و سكولار می‎نامند، كه اغلب حكومتهای امروزی دنیا این گونه‎اند.

دیدگاه تداخل، رابطه دین و سیاست را مسلم می‎انگارد و تلاش می‎كند برمبنای آن، اهداف، ساختار حكومت و نقش فرد و جامعه را مشخص كند. مفروض بودن وجود ارتباط بین دین و سیاست در این دیدگاه، اجماع نظر بركیفیت ارتباط را معنا نمی‎دهد؛ بلكه برعكس، نحوه و چگونگی رابطه مزبور، محل اختلاف است و موجب می‎شود حامیان تداخل در گروههای جداگانه قرار گیرند. از این دیدگاه، الگویی حكومتی استخراج می‎شود كه دین در شكل دهی به آن و اجزای مربوطه‎اش، نقش اساسی دارد. بدیهی است كه الگوی حكومتی نیز براساس نبود اجماع دركیفیت ارتباط دین و سیاست، تفاوت می‎كند.

استاد مطهری در آثار خود، هم درباره رابطه دین وسیاست سخن گفته، و هم الگوی حكومتی ارائه داده‎اند. در اندیشه سیاسی استاد مطهری، دین اسلام یك....

ادامه مطلب

تعریف انتخابات آزاد از منظر امام خمینی (ره)

به نام خدا

شرکت در انتخابات آزاد و منصفانه یکی از شیوه های مشارکت سیاسی است که زمینه تحقق و توسعه مشارکت سیاسی مردم را فراهم می آورند و آن را تضمین می کنند.
لذا مسئله انتخابات از بدو تشکیل نظام جمهوری اسلامی مورد توجه مسئولان کشور قرار داشته و تا به امروز که قریب به
 33 سال از تشکیل آن می گذرد، دوره ای را نمی توان یافت که در آن انتخابات به بهانه ای نظیر اختلافات سیاسی ، ناآرامی های داخلی و حتی تهاجم نظامی دشمن بیگانه تعطیل شده باشد .
اما به راستی چرا مقوله ای نظیر انتخابات، علی رغم تنش ها و چالش های نهفته در پس آن ، تا به این حد مورد توجه مسئولان یک نظام سیاسی قرار دارد ؟
برای پاسخ به این سئوال می بایست نخست به ماهیت و اهمیت انتخابات از منظری حقوقی و قانونی پرداخت تا بتوان از این طریق ضمانت های اجرایی برگزاری سالم آن را در یک نظام سیاسی بدیع نظیر جمهوری اسلامی ایران اکتشاف کرد و در گام دوم به سراغ ایدئولوژی و آرمانهای رهبران و مسئولین چنین نظامی رفت تا با کنکاش در پس پرده آن، اغراض و اهداف اصلی آنان از تاکیدات مکررشان بر اهمیت و ضرورت انتخابات را احصا و استخراج کرد.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، انتخابات را به دفعات مطرح کرده و ابعاد مختلف آن را مورد توجه قرار داده است .بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، حکومت و حق ولایت از آن خدای متعال است که آن را از طریق مردم برای سعادت و هدایت آنان در جهان به ودیعه گذارده است . در اصل پنجاه و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در توضیح این مطلب چنین آمده است: «حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست، و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعی حاکم ساخته است . هیچ کس نمی تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد.»
 
اما اولین اصلی که به انتخابات می پردازد و آن را .............

ادامه مطلب

جدایی دین از علم و سیاست، محور فعالیت های غرب

به نام خدا

یکی از اهداف مشخص دشمن، به تسخیر در آوردن دامنه‌ی افکار عمومی و متزلزل ساختن انگیزه ‌ها در جامعه است. هدف عمده بر عنصر مردم و قدرت ملی کشورها متکی است،‌ سلب اراده و انگیزه از مردم جهت بی‌تفاوت نمودن آنان نسبت به آینده جامعه و سپس تبدیل آن‌ها به گروه های معارض، مخالف و مسئله‌دار.

 

جدایی دین از علم و سیاست

امروزه تعداد رسانه ها به شدت زیاد شده است. فراوانی و تعدد این مجراهای اطلاع رسانی و خبر پراکنی این ذهنیت را ایجاد می کند که مالکیت و تنوع دیدگاه ها بسیار متنوع و گوناگون شده و لذا دیگر مونولوگ و انحصارگرایی در عرصه رسانه ها به پایان رسیده است. اما باوجود این حجم عظیم رسانه ها، مالکیت رسانه ای در دست تعداد معدودی است و این افراد با وضع قوانین کلی و برای بدست آوردن سود بیشتر اهداف خویش را سیاست های کلی دولت ها منطبق کرده و به مرحله اجرا در می آورند. آیا تا کنون به این نکته اندیشیده اید که چرا همه کشورهای امپریالیستی که به نوعی در تکاپوی جنگ نرم هستند و در ذهن خویشتن چالشی را جز افزودن ثروت و قدرت ندارند، چگونه دارای یک هماهنگی در عمل می باشند؟ موضوع بسیارساده است. هر معادله ای یک قانون کلی و هر فعالیتی یک چارچوب اساسی دارد.اگر تا کنون دقت کرده باشید همه فعالیتهای غربی حول محور یک جمله می گردد “جدایی علم از دین و جدایی دین از سیاست”.

اما آیا ایشان این جمله را مستقیم به مخاطب القا می کنند!؟ آیا ایشان جمله را در کتاب های درسی و غیر درسی بیان می کنند!؟ این جمله یک قانون کلی برای هر کسی است که بخواهد با استفاده از امکانات دنیای سرمایه داری بر خویش تن خود بیافزاید. اما امروزه با استفاده از تکنولوژی‌های ارتباطاتی مانند اینترنت، ماهواره، تلویزیون و … تأثیرگذاری راحت‌تر اعمال می‌شود. شیوه‌ی عمده‌ی این عملیات نیز بدین صورت است که با انجام ......

ادامه مطلب